De Begraafplaats
Ontstaan en geschiedenis
De geschiedenis van Begraafplaats Lemele begint op 14 mei 1868. Aan het Zandeinde in Lemele vond toen de eerste begrafenis plaats. Voor die tijd werden inwoners van Lemele begraven in Ommen. Enkele jaren eerder, in 1865, was in Lemele een eigen kerk gebouwd. Vanuit deze kerk ontstond het initiatief om ook een eigen begraafplaats voor het dorp te realiseren.
Centraal op de oude begraafplaats staat een monument voor Derk Blikman Kikkert, de stichter van de begraafplaats. Hij was voorzitter van de kerkenraad en speelde een belangrijke rol bij de oprichting van zowel de begraafplaats als de kerk in Lemele. Opmerkelijk is dat al binnen tien dagen na de opening vier begrafenissen plaatsvonden, waaronder die van Derk Blikman Kikkert zelf. Hij werd 54 jaar.
In die beginjaren kampte Lemele met veel overlijdens. In de eerste drieënhalf jaar werden 115 mensen begraven. De gemiddelde leeftijd was slechts 18 jaar en 2 maanden. De kindersterfte was destijds hoog en veel kinderen werden links op de begraafplaats begraven.
Sinds de ingebruikname in 1868 zijn op de begraafplaats meer dan 2600 mensen begraven. Opmerkelijk is dat er in al die jaren nog nooit een graf is geruimd. Op de begraafplaats zijn zelfs nog grafmonumenten uit 1871 te vinden.
De indeling van de begraafplaats
Oude begraafplaats — sinds 1868
Op de oude begraafplaats (links boven in de foto) zijn meer dan 2000 mensen begraven. Tegenwoordig worden hier geen nieuwe graven meer uitgegeven, maar het terrein blijft een belangrijk historisch onderdeel van de begraafplaats.
Nieuwe begraafplaats — sinds 1972
De nieuwe begraafplaats (rechts van de weg) is in december 1972 in gebruik genomen. Inmiddels hebben hier bijna 600 begrafenissen plaatsgevonden en zijn er ook urnen bijgezet en asverstrooiingen geweest. Op deze begraafplaats is het mogelijk om verdiept te begraven, waarbij twee overledenen boven elkaar begraven kunnen worden.
Toekomstige uitbreiding
Naast de nieuwe begraafplaats ligt rechts nog een perceel dat in 2015 door de stichting is aangekocht. Dit terrein is bedoeld als mogelijke toekomstige uitbreiding van de begraafplaats.
Natuurbegraafplaats — sinds 2024
Naast de oude begraafplaats (richting de Zendmast) is een kleine natuurbegraafplaats gerealiseerd op een historische zandwal. Hier zijn 50 natuurgraven beschikbaar.
Columbarium, urnentuin en strooiveld
Rondom het in 2015 geplaatste columbarium zijn meerdere gedenkplekken te vinden: een urnentuin, een vlindertuintje en een strooiveld.
Een begraafplaats van het dorp
Dodenherdenking op Begraafplaats Lemele, met bewoners van het dorp bijeen
Begraafplaats Lemele is geen gemeentelijke begraafplaats, maar een plaatselijke begraafplaats die door het dorp zelf wordt beheerd. Sinds 2026 wordt de begraafplaats zelfstandig beheerd en onderhouden, en maakt zij geen onderdeel meer uit van de Protestantse Gemeente Lemele. De begraafplaats is ondergebracht in een zelfstandige stichting: Stichting Begraafplaats Lemele.
De stichting verzorgt:
- het beheer van de begraafplaats
- de organisatie van begrafenissen
- het onderhoud van het terrein
- de administratie
Met behulp van een groep van meer dan vijftien enthousiaste vrijwilligers wordt de begraafplaats met grote zorg onderhouden. Dankzij hun inzet blijft het een verzorgde en rustige plek.
Veel bezoekers spreken hun waardering uit voor het onderhoud. Tijdens het werk ontstaan soms bijzondere gesprekken en worden herinneringen gedeeld. Juist dat maakt het vrijwilligerswerk waardevol.
Met de tijd meegegaan
Hoewel Begraafplaats Lemele haar geschiedenis in ere houdt, is zij ook met de tijd meegegaan.
In 2015 werd het columbarium geplaatst.
In de winter van 2020-2021 vond een grote renovatie plaats op de nieuwe begraafplaats. Daarbij werd nieuwe beplanting aangebracht, een nieuwe omheining geplaatst, een beregeningsinstallatie aangelegd en delen van de begraafplaats opnieuw ingericht. Rond het in 2015 geplaatste Columbarium werden nieuwe gedenkplekken zoals de urnentuin, de vlindertuin en het strooiveld gecreëerd. Begin 2022 werd ook de oude begraafplaats gerenoveerd, waardoor het onderhoud minder arbeidsintensief werd. Het historische karakter bleef vanzelfsprekend behouden.
In 2024 is een natuurbegraafplaats gerealiseerd op een historische zandwal naast de oude begraafplaats.
Eens kennismaken?
Begraafplaats Lemele is altijd vrij toegankelijk. U bent welkom om de plek zelf te ervaren, te wandelen tussen de graven, of stil te staan bij wat de begraafplaats voor het dorp betekent.
Heeft u na het lezen van deze pagina nog vragen, of wilt u meer weten over de stichting of het vrijwilligerswerk? Neem gerust contact op.